Logika erotetyczna w modelowaniu liniowego i dystrybutywnego przetwarzania pytań. Podstawy teoretyczne i zastosowania

Przedmiotem projektu jest modelowanie procesów naturalnego przetwarzania pytań (NPP) za pomocą logiki erotetycznej (logiki pytań); celem głównym jest wypracowanie adekwatnych narzędzi logicznych niezbędnych dla formalnego modelowania NPP.

Przedmiotem badań w projekcie jest modelowanie procesów, które występują wówczas, gdy podmiot poznający staje przed jakimś pytaniem, na które to pytanie nie może uzyskać odpowiedzi poprzez odwołanie się do bezpośrednio mu dostępnych zasobów informacyjnych. W takiej sytuacji często zdarza się, że wyjściowe pytanie zostaje przetworzone, co znajduje swój wyraz czy to w sformułowaniu/postawieniu innego pytania, czy też w wypracowaniu wstępnej strategii rozłożenia pytania wyjściowego na pytania pomocnicze. W obu przypadkach istotną rolę pełnią rozumowania prowadzące od pytań do pytań. Gdy odpowiedzi na tak powstające pytanie czy pytania (co najmniej niektóre z nich) nadal nie są podmiotowi bezpośrednio dostępne, proces przetwarzania przebiega dalej w analogiczny sposób, ewentualnie w oparciu o uzyskane dane cząstkowe.

Procesy przetwarzania powyższego typu – naturalne przetwarzanie pytań (NPP) – nie posiadają jak dotąd swojej teorii logicznej. Są to jednak procesy o fundamentalnym znaczeniu dla ludzkiej inteligencji, dzięki którym możliwe jest efektywne rozwiązywanie problemów. Formalna reprezentacja NPP może zaowocować znaczącym postępem w badaniach nad sztuczną inteligencją.

Chociaż NPP nie posiadają swojej teorii logicznej, dysponujemy logiczną teorią wnioskowań, których konkluzjami są pytania, a wnioskowania takie stanowią istotny aspekt NPP. Teorią tą jest ILP. Dotychczasowe wyniki uzyskane przez badaczy pracujących w ramach paradygmatu ILP wskazują, że możliwe jest formalne modelowanie co najmniej niektórych aspektów NPP za pomocą pojęć czy to zaczerpniętych z, czy też definiowalnych w ramach ILP.

Podstawowe dziedziny zastosowań potencjalnych wyników cząstkowych to: zagadnienia poszukiwania informacji w zasobach rozproszonych, problematyka question answering (kooperatywne stawianie pytań i poszukiwanie odpowiedzi), problem-solving (interrogacyjne rozwiązywanie problemów), teoria dowodu i automatyzacja dedukcji (poszukiwanie dowodów, problematyka złożoności obliczeniowej dowodzenia).

Projekt Logika erotetyczna w modelowaniu liniowego i dystrybutywnego przetwarzania pytań. Podstawy teoretyczne i zastosowania jest finansowany z grantu MAESTRO (2012/04/A/HS1/00715) Narodowego Centrum Nauki.